Wat is Spokanië?
Spokanië is een eilandenrijk gesitueerd in de Atlantische Oceaan ten zuidwesten van Ierland. Het Concept Spokanië creëert een natie binnen zijn geografische en culturele condities.Al vanaf zijn 12de jaar houdt Rolandt Tweehuysen (1948) zich bezig met de Spokanische taal - de centrale conditie in het Concept. Nu, na ruim 40 jaar, ligt er een descriptieve grammatica (1500 p.) en een woordenboek (33.000 lemma's). Verder omvat het Concept landkaarten (infrastructuur, dialectkaarten, enz.), demografische informatie (lijsten, statistieken, tabellen), voorwerpen, visueel materiaal (tekeningen, foto's, video's, film), teksten (uit het land zelf en secundaire literatuur), religie en verdere cultuuruitingen (gebaar, dans, muziek, folklore).
Nog elke dag groeit dit Archief, waarvan de digitale, openbare vorm bekend staat als SPARC, maar het stelt ook zijn grenzen. Wat in het Archief belandt, ligt voor altijd dwingend vast. Het sluit richtingen af en dicteert, bijna eigenmachtig, nieuwe wegen. Aan het Archief werken is voortdurend op de vingers getikt worden door een levend, 40-jarig organisme, bestaande uit dienstregelingen, biografieën, vlaggen, architectuur, idiomatische uitdrukkingen, flora en fauna. En nog veel meer.
Media tonen een regelmatig terugkerende belangstelling voor Spokanië. De eerste interviews met de toen 19-jarige Tweehuysen verschenen in 1968 (Haarlems Dagblad en Vrije Volk). Maar de invalshoek verandert over de jaren. Er zijn mensen die Spokanië beschouwen als een 'uit de hand gelopen
hobby', anderen zien het als een uiting van geofictie, weer anderen als een vorm van conceptuele kunst.
Rolandt Tweehuysen onthoudt zich van commentaar.
 | Rolandt Tweehuysen is de geestelijke vader van Spokanië, maar het Concept is zo breed dat velen - soms incidenteel, soms meer structureel - vanuit hun individuele visie er een bijdrage aan kunnen leveren. Regelmatige medewerkers zijn Robbert Das & Monique Tweehuysen (illustraties), Mania Kats en Frank van der Duin (uitvoering Spokanische muziek), Joost den Haan (teksten, ideeën). |
Spokanië presenteert zich door middel van teksten, video's, tentoonstellingen, manifestaties, lezingen en film. Een greep uit de activiteiten:
Audiovisueel
- Gefingeerde tv-documentaire binnen het kader van de 'Jonge Onderzoekers 1968'. Tweehuysen kreeg de eerste prijs voor de meest originele inzending (wedstrijd 'De Jonge Onderzoekers', met daaraan verbonden presentatie in Duitsland, 1969).
- Video-documentaire over Spokanië (afstudeerproject Sonja van Eyken, 1991).
- Diverse gefingeerde radio-documentaires.
- Grammofoonplaatje met Spokanische toespraken en muziek (bij het boek Uit in Spokanië - Nooit weg, 1982).
- Er zijn plannen om een dvd met Spokanische muziek te maken (geschreven door Rolandt Tweehuysen en Frank van der Duin, uitgevoerd door Mania Kats en Frank van der Duin).
Publicaties (van R. Tweehuysen m.b.t. Spokanië)
- Reisgids Uit in Spokanië - Nooit weg (Ploegsma, 1982).
- Taalkunde-artikel over het passief in het Spokaans (Working Papers in Functional Grammar, 1989).
- Hoofdstuk over de Spokanische taal (Taalboek van de Eeuw, Sdu, 1999).
- Artikel over Hirdo in Traject (Volkskrant, 31.12.1999; samen met Joost den Haan).
- Reisboek Spokanië: Berref (Gottmer, 1999/2000; samen met Joost den Haan).
- Andere publicaties liggen in het verschiet.
Tentoonstellingen
- 'Antiek uit Spokanië' (tentoonstelling in De Peppelhoeve, Sint-Oedenrode, 1982).
- 'Imaginaire landen' (tentoonstelling in Lijnbaancentrum, Rotterdam, 1983).
- 'Gedichten langs de weg' (Kunstroute in de Friese gemeente Wûnseradiel, 2003). Langs de gemarkeerde route werden gedichten geplaatst, op hooiwagens, spandoeken en planken, in de bermen en op de akkers. Ook verscheidene Spokanische gedichten trokken de aandacht.
- Plan: tentoonstelling 'Spokanië is waar?'. Motto: Spokanië als kunst - kunst uit Spokanië (binnen en buiten op grote locatie, wellicht eveneens in het kader van deze Kunstroute.
Manifestaties
- Rollenspel Onderhandelingen Luchtvaartverdrag, resulterend in een verdrag ondertekend door minister Neelie Smit-Kroes en haar Spokanische collega Lôra Emmerliyst-Oliyi (Rijksluchtvaartdienst, 1982).
- Ontvangst van prinses Ivichinia Maquarta en Spokanisch diner (Derde Amersfoorts Festival, mei 1983).
- Manifestatie in Zaal de Unie, Rotterdam, in het kader van de serie 'Going Places' (1996).
- Diverse openingen van winkels en tentoonstellingen (zoals in Teylers Museum, zie bij 'Lezingen' hieronder).
- Twee projecten binnen het kader van het vak CKV (culturele en kunstzinnige vorming), op middelbare scholen in Schiedam en Den Haag (eind 2000).
- Nog eens twee projecten binnen het kader van het vak CKV (culturele en kunstzinnige vorming), op middelbare scholen in Den Haag (maart 2006).
Lezingen (een selectie)
- Lezing en propaganda over Spokanië als vakantieland (vertegenwoordigersbijeenkomst Erres Nederland NV, 1982).
- Lezing over literatuur in Spokanië (Literair café De Overheid, Rotterdam, 1982).
- Spocanian spoken of Spokaans gesproken (lezing Universiteit van Amsterdam, 1990).
- Is de resultatief definitief? (taalkunde-lezing UvA, 1994).
- Lezing Spokaniër verzint het 'Nederlands' (Genootschap Geofictie, 1994).
- Lezing jubileum-radioprogramma 'Wat een Taal' (Rode Hoed, Amsterdam, 1998).
- Lezing/interview (lezingencyclus 'Oog in Oog', Universiteit van Leiden, 1999).
- Lezing over Cultuur en Dialecten in Spokanië (Meertensinstituut, juni 2000).
- Lezing (geschreven door Joost den Haan) bij opening tentoonstelling 'Reizen door stad en land' (Teylers Museum, Haarlem, 7 oktober 2000).
- Lezing met PowerPoint-presentatie Universiteit van Amsterdam, Alpha (mei 2001).
- Diverse lezingen in Kimswerd en Pingjum (2002).
- Afsluiting Kunstroute Wûnseradiel (2003), met lezing (geschreven door Joost den Haan) en zang/muziek (door Mania Kats en Frank van der Duin).
- Lezing op de Universiteit van Leuven over de morfologie van het Spokaans (binnen het kader van een reeks colleges voor studenten Nederlands, 15 december 2006).
En verder nog vele lezingen en praatjes op scholen, universiteiten, kunstacademies, culturele avonden bij particulieren, enzovoort. Soms algemeen, maar dikwijls ook toegespitst op een specifiek onderwerp (geografie, vreemde culturen, kunst).
Producten
- 'Ef manes rifo ef Knurfel-môjôl' (Spokanische rode wijn, in 1982-84 op de markt gebracht door wijnimporteur André Kerstens te Tilburg.
- Geesthuisjes en typische Spokanische tuinbanken zijn op bestelling leverbaar.
- Andere wijn en overige producten uit Spokanië liggen in het verschiet.
Media
Het aantal krantenartikelen en radio- en tv-programma's met betrekking tot Spokanië is te groot om hier op te sommen. Ook zijn er artikelen en radio-interviews geweest in België, Zweden, Finland, Denemarken, Duitsland en Engeland.Hoewel er tussen de twee reisboeken die er over dit land zijn verschenen een tijdsspanne ligt van bijna 20 jaar, is de aandacht van de media voor Spokanië in die twee decennia nooit verslapt.
Zie ook de Spokanische websites
'Spokanië' is een gedeponeerd handelsmerk (Benelux-merkenbureau, inschrijvingsnummer 0643737, 25 januari 1999)
De zakelijke kant van het Concept Spokanië is ondergebracht bij het taalanatomisch bureau De Twee Hanen te Kimswerd (v.o.f., KvK Leeuwarden 01087544), per 1 januari 2000 opgericht door Rolandt Tweehuysen en Joost den Haan
Stand: 1 februari 2007