SPARC is de compleetste
website over het Koninkrijk
Spokaniė. "Als je het hier
niet kunt vinden, vind je
het nergens."

Spokanisch Archief

Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer


WAPENS en HERALDIEK


Gerelateerd bestand
Vlaggen
 
Dit bestand:
A. Overzicht van wapens
B. Heraldische feiten
 

A. Overzicht van wapens

Afbeeldingen en beschrijvingen van wapens, voor zover ze in het Spokanisch Archief voorkomen. Ze staan alfabetisch gerangschikt.

Spooksoliy [wp-spok3.gif]

Het Spokanische wapen toont een strand met de zee op de achtergrond. Op het strand staat een Levensboom (ofwel Ošerhyzze) met vijf gestileerde takken, als de vingers van een hand. Ernaast ligt een waterkruik in het zand, en het is onbekend of deze vol dan wel leeg is. Tussen de takken van de boom staat de ster die ook terug te vinden is in de vlag.

Het devies luidt: Paine beri paiyne (Doen om te verwezenlijken).

Het wapen wordt gekroond door de Spokanische koningskroon, en gesteund door twee Oeflers, dat zijn gevleugelde leeuwen. Deze mythologische dieren kunnen alleen gedood worden door ze met vollersaarde in te smeren. Het beroep van volder ('vilt-maker') speelt hierbij dan ook een belangrijke rol. Een gedetailleerde beschrijving is te vinden in de Sage van de Boswereld .


Amahagge [wp-amaha.gif] Gemeente Amahagge. Een zwarte klimmende leeuw met rode tong, in de rechter voorklauw een blauw Moosa-kruis.
Het Moosa-kruis komt ook voor in het wapen en de vlag van het district Jelafo, waar Amahagge in ligt.


  Asjetto [wp-asjet.gif] Gemeente Asjetto. Twee Saly-balken, waartussen vier klaverblaadjes. De achtergrond in het wapen had feitelijk geheel lichtblauw moeten zijn, maar Saly-balken staan per definitie op een witte achtergrond; vandaar de smalle witte banden langs de balken.


  Flāp [wp-flap1.gif] District Flāp. Het wapen is identiek aan de vlag: twee Saly-balken en een blauwe waterkruik op een witte achtergrond. In streng katholieke streken wordt wel een paarse waterkruik in plaats van een blauwe gebruikt, maar dit is geen officieel wapen.


Hirdo [wp-hirdo.gif] Gemeente Hirdo. Een anker, omflankt door twee distelbladeren.
Het anker staat voor de oorspronkelijke functie van het eilandje Mikkon: een aanlegplaats aan de Trendon. De distelbladeren symboliseren het ruwe land van het stroomgebied van de Trendon. De gele kleur duidt op de ontginning ervan.
Het wapen wordt gekroond met de vijfbladige hertogenkroon van de adellijke geslachten die vroeger over dit gebied heersten. De kroon rust op een blauw kleed: symbool van het neerleggen der wapens en eenheid van bestuur.


  Lasy [wp-lasy.gif]
Lasy [vl-lasy.gif]
Gemeente Lasy. Een rood en een blauw veld, diagonaal gescheiden, en links en rechts afgebiest met een witte rand.
De witte randen zijn feitelijk Saly-balken: ze behoren rood te zijn, maar het verhaal gaat dat de 17e-eeuwse landheer die dit wapen oorspronkelijk voerde voor wit heeft gekozen omdat rode balken op een rode achtergrond onzichtbaar zijn. Sommige heraldici zijn van mening dat je niet van "Saly-balken" mag spreken als ze niet rood zijn. De vlag is een letterlijke kopie van het wapen. PRESPO 24.09.2006


  Mena & Tona [wp-mento.gif] Landschapsbeheer Mena & Tona. Het stroomgebied van de Grāt bevindt zich in de volgende gemeentes: Zekon, Mena, Ef Plākomer, St.Ditra-Menso, Tona a/e Grāt en Doe.
Dit gehele gebied (behalve de bovenloop) is een beschermd landschap, beheerd door Landschapsbeheer Mena & Tona. Vijf van de zes gemeentes behoren hiertoe, alleen Zekon valt erbuiten omdat hier alleen de bovenloop van de Grāt stroomt.
Het wapen van Mena & Tona bevat de volgende elementen:
  1. Een zwart kwadrant met geel waterrad en blauw water: overgenomen uit het wapen van Doe.
  2. Een groen kwadrant met een witte stadspoort: overgenomen uit het wapen van Tona a/e Grāt.
  3. Een rood/geel gestreept kwadrant: overgenomen uit het wapen van St.Ditra-Menso.
  4. Een groen kwadrant met een witte adelaar: overgenomen uit het wapen van Mena.
  5. De kleuren geel, wit, groen en zwart zijn overgenomen uit het wapen van Ef Plākomer.
Bovendien vinden we zwart en groen terug in de vlag van het district Ziyp.


  Milbo [wp-milbo.gif] Gemeente Milbo. Vier Flāxa-torens, elk met 4 kantelen (zoals gebruikelijk ten noorden van de Grote Haag). Het wapen verenigt twee takken van het geslacht dat in deze streek eeuwenlang de meeste grond in het bezit had: de rijke tak wordt met 2 gouden torens verbeeld, de minder rijke met twee zilveren torens. De oranje band achter de zilveren torens (die eigenlijk dóór de torens zou moeten lopen), symboliseert waarschijnlijk dat de minder rijke tak is uitgestorven (of opgegaan in een ander geslacht dat oranje als kenmerkende kleur voerde).


  Neze [wp-neze.gif] District Neze. Wit paard (volgens sommigen een mynall) op blauwe achtergrond met zwarte balk. De kleuren blauw en zwart vinden we terug in de vlaggen van Neze.


  Tolām [wp-tolam.gif] Gemeente Tolām. Drie horizontale velden: geel-wit-blauw. Op het witte veld een zwarte jachthond met een boomstam(?) in zijn bek, omkijkend over zijn schouder.


  Tona a/e Grāt [wp-tonag.gif] Gemeente Tona a/e Grāt. Een gekroonde stadspoort.


Trondom [wp-trond.gif] Gemeente Trondom. Een tweebalkig kruis op een blauw veld. Het kruis is feitelijk een tolhek, en verwijst naar het feit dat Trondom van oudsher de grensplaats tussen Plefō en Munt was, waar men tol diende te betalen om de districtsgrens te passeren.
De kleuren blauw en geel komen ook voor in de vlag van Plefō. Vóór ca. 1800, toe Plefō nog niet officieel katholiek was, had de vlag een groene in plaats van blauwe driehoek. Evenzo had het wapen van Trondom toen een groene achtergrond.


B. Heraldische feiten

cralfof

cralfof [cralfof1.gif] cralfof [cralfof2.gif] vlag Br’r [vl-bryr.gif] vlag Neno [vl-nen1.gif]
cralfof 1cralfof 2vlag Br’rvlag Neno

Ook wel abusievelijk cralfof-uza (cralfof-kruis) genoemd. Deze naam refereert niet alleen aan de vorm, maar ook aan het kleurenpatroon: een cralfof heeft de vorm van een andreaskruis en bevatte oorspronkelijk altijd de kleuren donkerblauw en wit. Het teken werd onder meer gevoerd op de wapens en vlaggen van de Pegrevische koning Lotfalyten (1670-1723). We zien de cralfof ook terug op de vlag en het wapen van het eiland Br’r (maar hier lichtblauw in plaats van donkerblauw). Het zwart-gele kruis op de vlag van het district Neno wordt wel beschouwd als een mengvorm van de cralfof (vanwege het kleurenpatroon) en het Moosa-kruis (vanwege de vorm).

Flāxa-taris

vlag Litii [vl-liti.gif] vlag Flenazjekk [vl-flen.gif]
vlag Litiivlag Flenazjekk

Toren met 3 of 4 kantelen en eventueel een venster zoals op diverse Spokanische vlaggen en wapens voorkomt; oorspronkelijk het wapen van het geslacht Helfef; de heersers ten zuiden van de Grote Haag voerden een toren met 3 kantelen, ten noorden een toren met 4 kantelen. In het wapen van Milbo staan 4 Flāxa-torens, elk met 4 kantelen.

Moosa-kruis

Moosa-kruis [moosauz1.gif] vlag Jelafo [vl-jela.gif] Moosa-kruis [moosauz2.gif] vlag Neno [vl-nen1.gif]
gewoon
Moosa-kruis
vlag JelafoMoosa-kruis met
cralfof-patroon
vlag Neno

In tegenstelling tot de cralfof, slaat de term Moosa-kruis alleen op het model, niet op het kleurenpatroon. Bij een Moosa-kruis is de horizontale balk altijd langer dan de verticale. Het teken werd door het geslacht Klea gevoerd, en is vooral in het district Jelafo te vinden. Ook in de vlag van het district Neno is het Moosa-kruis te herkennen, maar dan met een cralfof-kleurenpatroon.
In het wapen van Amahagge is het Moosa-kruis op een bijzondere wijze afgebeeld: niet als heraldisch element van het wapen zelf, maar als een voorwerp, vastgehouden door een leeuw.

Ošerhyzze
Heilige boom zoals afgebeeld in Spokanische wapen: met 5 takken, waarvan er 2 naar links en 3 naar rechts wijzen. Ook het wapen zelf wordt wel zo genoemd.

Saly-balken

vlag Lomky [vl-lomk.gif] vlag Flāp [vl-fla1.gif] vlag Pegreviė [vl-peg1.gif]
vlag Lomkyvlag Flāpvlag Pegreviė

Bij Saly-balken gaat het altijd om 2 verticale rode balken op een witte achtergrond in een vlag of wapen, zoals het geslacht Saly Fahōgge al eeuwenlang in zijn wapen voert. Een Saly-balk heet in het Spokaans Saly-trajiy (meervoud: Saly-trājen), of gewoon saly (meervoud: salys). Als zulke balken niet rood zijn, en/of de achtergrond is niet wit, dan is er evenmin sprake van Saly-balken. Ook één enkele rode balk in een vlag of wapen kan niet als een "Saly-balk" worden beschouwd.
Saly-balken zijn vooral te vinden in de wapens en vlaggen op de eilanden Tigof en Lomky (zoals van het eiland Lomky, het district Flāp en de stad Asjetto), maar ook in de vlag van de huidige regio Pegreviė. Ook komen we zulke rode balken als versieringsornament op een wand of in de vorm van twee zuilen tegen.
Een bijzonder geval zijn de vlag en het wapen van de stad Lasy (district Kina): sommigen menen dat het gaat om een witte variant van de traditioneel rode Saly-balken, maar er zijn ook heraldici die alleen rode balken als Saly-balken erkennen.


TOP © De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands

DA 08-240381 • SPARC 14 apr 1999