SPARC is de compleetste website over het Koninkrijk Spokanië. "Als je het hier niet kunt vinden, vind je het nergens."	Spokanisch Archief Hoofdmenu     Grammatica     Woordenboek     Atlas     Links     Contact     Disclaimer

BIJZONDERE GEBOUWEN EN BOUWWERKEN

Zie ook Architectuur	Terug naar    Bouwwerken
Status: Bestand is voor aanvulling vatbaar.

De Koninklijke Wagenmakerij tegenover het Fordo-paleis in Hirdo is in 1743 officieel in gebruik genomen. Hier liet koningin Larô Atori Thyrra haar paarden en koetsen stallen en onderhouden; later werden er ook koetsen gebouwd. Koning Huron Herco II heeft het gebouw laten verbouwen tot een garage, wat nu nog steeds te zien is aan de twee middelste garagedeuren in een marmeren omlijsting, die niet past bij de 18e-eeuwse architectuur. Ook de luiken voor de vensters op de eerste verdieping zijn waarschijnlijk een idee van de koning. Op oudere prenten komen ze nog niet voor. De foto is omstreeks 1965 gemaakt, toen het gebouw geen garagefunctie meer had en een tuinman van de koning hier zijn reptielenverzameling mocht onderbrengen. Tegenwoordig zijn die reptielen er nog steeds, maar de oprijlaan is opgefleurd met bloembakken en palmboompjes en de linker entree gaat schuil achter een prachtige luifel, want nu dient het gebouw voornamelijk voor recepties, tentoonstellingen en andere representatieve doeleinden. Gebouwen, huizen en bouwwerken die uit toeristisch, architectonisch of historisch oogpunt interessant zijn, en niet beschreven zijn in andere Archiefbestanden. Onderstreepte namen van items kunnen aangeklikt worden om er een afbeelding van te zien. De items zijn alfabetisch gerangschikt. Een nummer tussen rechte haken [..] verwijst naar het nummer waarmee dit gebouw is aangegeven op de Centrumkaart van Amahagge. Akademiy-seert (Academiegebouw) • Mintepot Burg 76 • 7300-Zest • Tf (070) 4061144 18e-eeuws gebouw in het centrum van Zest. Oorspronkelijk het administratiegebouw van de universiteit. Sinds de universiteit in een groot complex aan de rand van de stad is ondergebracht, hebben de gebouwen in het centrum veelal een representatieve, culturele of recreatieve fuctie. Zo dient het Academiegebouw tegenwoordig voor promoties, lezingen, culturele programma's enzovoort. In de kelder van het gebouw is een café-restaurant/receptieruimte. De oude Regentenkamer met aangrenzende ruimtes is gereserveerd voor de Wetenschapssociëteit, een besloten club voor hoogleraren en andere geleerde of invloedrijke personen....?? Bytset-hall • ??? • ????-Alas (Flâp) Voormalige overdekte vismarkt waar nu vooral streekproducten en souveniers te koop zijn. Genoemd in de Amagene . DEG-Gara • Nutter Gaza-jakâm • 4002-Amahagge Voormalige garage op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). Het gebouw is een beschermd monument en staat momenteel (anno 2010) leeg. Ef Bâr˙r Arâbe • Ef Jôl Arâbes • 4003-Amahagge Parkeergarage met winkels eronder, geopend in 2002. Deze parkeergarage is gebouwd in het kader van het project "Onderdak voor auto's" (Zillepipos furt otos), een gemeentelijk initiatief om het aantal parkeerterreinen en parkeerplaatsen op straat terug te dringen ten gunste van een kleiner aantal parkeergarages. De naam ("De Paarse Tuin") refereert enerzijds aan de straatnaam (Ef Jôl Arâbes = De Gouden Tuinen), en anderzijds aan de kleur van het gebouw. De straatnaam slaat op de tuinderijen die hier vroeger waren. Ef Flôkijes • Flôkije-mirra / Kleter Garrent-lirrotiy • 4003-Amahagge Parkeergarage met winkels eronder, geopend in 2006. Voor die tijd was hier een enorm parkeerterrein. Deze parkeergarage is gebouwd in het kader van het project "Onderdak voor auto's" (Zillepipos furt otos), een gemeentelijk initiatief om het aantal parkeerterreinen en parkeerplaatsen op straat terug te dringen ten gunste van een kleiner aantal parkeergarages. Ef Fradâs-poentel • Gaza-jakâm 8 • 4002-Amahagge Voormalig Locomotievendepot op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). Het gebouw is een beschermd monument, maar heeft nog geen officiële bestemming. Momenteel (anno 2010) is er wat rollend materieel opgeslagen, afkomstig uit het gesloten Spoorwegmuseum in Amahagge. Ef J˙zoos • J˙zoos-weg • 4002-Amahagge Voormalig Magazijn/opslagplaats (J˙zoos) op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). Het gebouw is een beschermd monument maar desondanks is het verbouwd tot een complex met luxe appartementen (alleen de buitenkant is zo veel mogelijk in de oude staat gehouden). Ef Lajjefos • Argerat-mirra 42 • 4002-Amahagge Voormalig Administratiegebouw (Lajjefos-huflif) op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). Het gebouw is een beschermd monument en tegenwoordig zijn er ateliers voor kunstenaars in ondergebracht. Ef Palűm-arâbe (De Palmentuin) • Blufk-kah • 7300-Zest Commercieel centrum aan de rand van het centrum van Zest. Voormalig universiteitsgebouw, nu centrum met boetieks, restaurants etc. Ook de Universiteitsboekhandel zit erin. Ef Quista Riffô (De Goede Bron) • Ameo-plep 17 / Stentkô-plep 12 • 4004-Amahagge • Tf (040) 2816512 (marktkantoor) Overdekte markt en winkeltjes met gezonde, duurzame en biologische producten. Ef Rifs˙rts • Rifs˙rt-weg • 4002-Amahagge Voormalige Werkplaatsen (Rifs˙rts) op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). De gebouwen zijn een beschermd monument maar er is nog geen bestemming voor gevonden. Momenteel (anno 2010) worden ze gebruikt als opslag voor bouwmaterialen (bestemd voor de grootscheepse bouwactiviteiten die al geruime tijd op dit terrein plaatsvinden). Fesdure-city • Fesdure-lirrotiy 4 • 4005-Amahagge Winkelcentrum, geopend in 2006, in de gebouwen van het voormalige Spoorwegmuseum. Gaza-lelders • Nutter Gaza-jakâm / Gaza-jakâm 4/5 • 4002-Amahagge Vier voormalige gashouders (genummerd I t/m IV) op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm). De gashouders zijn beschermde monumenten. In nummer II zijn repetitieruimtes voor muziek- en dansgroepen ondergebracht; nummer IV wordt wel als "partycentrum" gebruikt. Voor de overige twee is nog geen bestemming gevonden. Herga-seert • Avenű-Sinto-Pacarefaniy 120 • 4001-Amahagge • Tf (040) ??? Groot gebouw, gebruikt voor (politieke) bijeenkomsten ed. Er is een klein podium en plaats voor 900 personen. Het gebouw grenst aan de achterkant aan het Gemeentearchief. Herga-seert is genoemd in de Amahâkšo . Informašo-sentrym Gaza-jakâm • Ef Qugt • 4002-Amahagge • Tf (040) ??? Kantoor op het gasfabriekterrein (nu de wijk Gaza-jakâm), waar men terecht kan indien met geďnteresseerd is om op dit terrein te wonen, een bedrijf te beginnen of betrokken te zijn bij de verschillende culturele en recreatieve projecten. Kanol-garrent Het belangrijkste station in Hirdo, omdat het midden in het centrum ligt (Harboembo-plein). De officiële naam is Hirdo-Kanol, maar alle inwoners van de hoofdstad spreken van Kanol-garrent. Het officiële Centraalstation (Hirdo-MG) ligt veel meer in de periferie en speelt een ondergeschikte rol. Kanol-garrent is in 1958 geopend, met 4 perrons en 6 sporen. Anno 2005 is dit nogal krap bemeten, maar er zijn geen plannen om het aantal perrons en sporen (drastisch) uit te breiden. De tendens is om Hirdo-MG geschikt te maken voor toekomstige ontwikkelingen, en Hirdo-Kanol te laten zoals het is. Het Kanol-garrent (ontworpen door de bekende architect Sulf źlanos-Firos) heeft een opvallende architectuur met een strakke, horizontaal gedomineerde, lijnvoering in een speelse asymmetrie die duidelijk geďnspireerd lijkt op de landelijke villa-stijl van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. Sommigen vinden het station daarom eerder een uit de kluiten gewassen landelijke villa, niet passend in een grote stad, maar anderen waarderen juist de subtiele schaalvoering die zich dankzij de hoogbouw rondom het Harboembo-plein juist weet te onderscheiden. Een groots station met verticale accenten zou juist in het niet vallen tegen de massale gevelwanden die dit plein omringen. Kindisiy Wagenrifâs (Koninklijke Wagenmakerij) • Fordo-plep 211 • 3000-Hirdo Toen koningin Larô Atori Thyrra in 1740 het nieuw gebouwde paleis Fordo-seert betrok, had zij tegenover het paleis een stal met werkplaats laten bouwen, waar de koetsen en paarden werden gestald en onderhouden. Hier werden ook nieuwe koetsen gebouwd, en deze bedrijvigheid stond al omstreeks 1760 bekend als de "Koninklijke Wagenmakerij". Toen koning Huron Herco II zich omstreeks 1900 meer voor auto's dan voor koetsen interesseerde, kreeg de Koninklijke Wagenmakerij meer het karakter van een garage en werkplaats waar de koninklijke automobielen werden onderhouden. In 1942 besloot koning Huron Herco III dat het onderhoud van de koninklijke auto's uitbesteed moest worden aan gerenommeerde garages, en de Koninklijke Wagenmakerij kwam leeg te staan. Toen omstreeks 1958 een tuinman van het koninklijk paleis Fordo-seert geen ruimte meer had voor zijn terraria met reptielen, kreeg hij van de koning toestemming om de leeg staande Wagenmakerij te gebruiken. De tuinman richtte hier een riant onderkomen voor zijn reptielen in, en tegenwoordig dienen deze terraria als decor in een sfeervolle ruimte die gebruikt wordt voor recepties, tentoonstellingen en andere representatieve doeleinden (deze evenementen worden georganiseerd door de Stichting De Wagenmakers). Kirofo-pyr Pier in Asjetto. Zie Toeristische attracties. Krâftân-garrent Centraalstation van Hoggebim. De feitelijke perrons liggen ondergronds (5 perrons met 10 sporen), maar de hal met de loketten en winkels is bovengronds. In 1933 geopend naar een ontwerp van Olm Flafoen. In 1947 heeft zijn zoon Era Flafoen een restaurant op het dak van zijn vaders schepping gebouwd. Hoewel de nieuwe uitbreiding een harmonieus geheel vormt bij het oorspronkelijke gebouw, was vader Flafoen absoluut niet te spreken over het ontwerp van zijn zoon. De verhouding tussen beide beroemde architecten is hierna nooit meer goedgekomen). Merater-huflif (Herengebouw) • Belfiyc-lirrotiy • 5400-Lostô • Tf (054) 2065206 (alg. secretariaat) Het kantoor van de Reelâ; het administratieve centrum van de Ergynne-kerk; in Lostô. Mintepot-Moffain-sentrym • Mirra rifo Mintepot Moffain 33 • 7300-Zest Winkelcentrum aan de zuidkant van het centrum van Zest, met een grote parkeergarage. Geopend in 1998. Een nogal non-descripte toestand met goedkope winkels, snackbars, schetterende muziek, zwervers en alcoholisten, zoals op talloze plekken in de wereld. .???? Mynall-elder (Mynall-zuilengang) • Woenakôbo-kents • 4600-źrbasâ • {I 02} Ten noorden van Lostô, op de Egpeeff-vlakte, ligt de Woenakôbo-commune met zo'n 400 inwoners. Het is een religieuze Ergynne-commune die meer het karakter van klooster heeft. Bij dit gebouwencomplex staat een wonderlijk bouwwerk, bekend als de Mynall-zuilengang. Het zijn geen echte zuilen, maar het is een reeks van 14 poorten, ooit overdekt door een dak. Dat dak is verdwenen, zodat regen, wind en zon vrij spel hebben tussen de 14 losstaande muren. Het gaat hier om een soort ereboog, waar de Pegrevische koning Lotpâlmen I (regeerde 1802-1847) met zijn kostbare mynall-paarden doorheen kon lopen terwijl Ergynne-priesters de dieren konden zegenen. Ook andere mynall-bezitters konden te paard onder de 14 bogen doorrijden om aldus een zegening te ondergaan.    Koning Lotpâlmen I heeft deze triomfroute in 1815 laten bouwen, maar deze is na zijn dood in 1847 in de vergetelheid geraakt. Toen Pegrevië in 1894 bij Spokanië werd gevoegd, heeft de Spokanische koning Huron Herco II deze triomfbogengang in 1896 bezocht. Hij wenste er niet alleen met een mynall als rijpaard doorheen te trekken, maar ook met strijdwagens, om deze te laten zegenen. Het bleek dat de bogen te smal waren voor zijn strijdwagens, en in 1903 zijn de bogen aan de onderzijde verbreed. Tot op de dag van vandaag is te zien hoe de gepleisterde natuurstenen muren zijn uitgehakt en met beton zijn verbouwd. Vanaf ongeveer 1950 is de triomfpoortengang niet meer voor religieuze doeleinden gebruikt. Het dak is verdwenen en alleen de poorten resteren nog. Nu is het een toeristische trekpleister geworden, hoewel er op religieuze feestdagen nog steeds gelovigen met hun paarden samenkomen. Nâgalim-huflif • Avenű rifo Florino 65-69 • 3001-Hirdo Reusachtig kantoorpand, geopend in 1985. Hier zitten een aantal ministeries en andere (semi-)overheidsinstanties (zoals de SEQU). Zie afbeelding . New City [130] • Quapiydrô-mirra • 4000-Amahagge • Tf (040) 2233440 Groot winkelcentrum aan de oostkant van de Quapiydrô-mirra in Amahagge, op een terrein dat jarenlang braak heeft gelegen. In 1984 is hier allereerst de Tygyraniy-hal (sportcomplex) geopend, ondanks hevige protesten van de omwonenden. In 1990 viel eindelijk de beslissing om deze goed gesitueerde locatie verder te bebouwen. Het eerste deel van het prestigieuze complex is in juni 2000 geopend, het totale complex is op 17 augustus 2002 door kroonprinses Emanuala geopend. Zie eigen website . Pask-huflif • Pask-mirra 1A-C • 4002-Amahagge Kantoortoren. Vormt samen met het kantorencomplex Pentecôt-huflif een grote blikvanger voor mensen die Amahagge via autoweg M7 of de hoofdweg uit Famon naderen. Pentecôt-huflif • Crybbe-mirra 1A-C • 4002-Amahagge Kantoortoren. Vormt samen met het kantorencomplex Pask-huflif een grote blikvanger voor mensen die Amahagge via autoweg M7 of de hoofdweg uit Famon naderen. Pethouse (kaniyl & belp-hotela) • Barjerr-weg 16 • 4002-Amahagge • Tf (040) 2996565 Kennel en dierenpension. In de kennel worden Portugese waterhonden gefokt (sinds president Obama zo'n dier heeft, is het in Spokanië een redelijk populair ras geworden). In het dierenpension kunnen mensen hun hond of kat tijdelijk onderbrengen. Plaza Enorm winkelcentrum met parkeergarage onder het Harboembo-plein in Hirdo. Dit prestigieuze complex is in 1995 geopend en de gemeente hoopt dat deze parkeermogelijkheid meer bezoekers naar de binnenstad trekt, omdat steeds minder mensen bereid bleken om zich met het openbaar vervoer naar de binnenstad te begeven. (DOM 211) Sluše-ebirrs (Sluiskegels) • Sluše-klarb˙r / Utfin Prusot-kah • 4000/4002-Amahagge Vier kegelvormige torentjes die de sluis in het Amahagge-kanaal in het centrum van Amahagge markeren. Toen de sluis met deze decoratieve torentjes in 1822 in gebruik werd genomen, fungeerden er één als kantoortje van de sluiswachter en twee als tolhuizen (aan beide kanten van het water). Het vierde torentje had vooralsnog geen bestemming maar was gebouwd omwille van de symmetrie. Sinds ca. 1950 zijn de tolhuizen openbare toiletten geworden (een heren- en een damestoilet), en is het vierde torentje een kiosk geworden waar snoep, sigaretten, frisdrank en souvenirs te koop zijn. Slušefers • {G 09} Bijzondere sluisdeur bij Ms.Pômân. De F.A.S. heeft dit bouwwerk tot beschermd object verklaard, zie object 956 . Stovy-seert (Markthal) • {H 09} • Stovy-plep / Diykarât-plep • 7000-Tsjech • Tf (070) 2107654 In veel Spokanische steden bestaan overdekte markten of markthallen, sommige met meerdere verdiepingen. De markthal in het centrum van Tsjech heeft één verdieping en is als zodanig niet echt bijzonder. Maar het gebouw zelf is in architectonisch en historisch opzicht wél bijzonder. Vandaar dat de F.A.S. deze markthal tot beschermd object heeft verklaard, zie object 174 . Syl-s˙rtiy (Welgelegen) • {hir-d8} • Cendâc-plep • 3001-Hirdo • Tf (010) 2391088 De officiële ambtswoning van de minister-president, idyllisch gelegen op de westelijke oever van de Trendon, tegenover het dorpje Môjôl-zeces. Het uit natuursteen opgetrokken landhuis is omstreeks 1780 gebouwd door een zeer vermogende Franse wijnhandelaar die zich met vervalste documenten als "rasechte" Spokaniër wist voor te doen. Hij kon daarom zonder problemen in dit land wonen, wijn uit Frankrijk importeren en diverse landhuizen bouwen. Toen een week na zijn overlijden bleek dat hij de Franse nationaliteit had en dus illegaal in Spokanië had gewoond en gewerkt, werden zijn bezittingen geconfisqueerd en geveild. Alleen het landgoed aan de Trendon-oever bleef in bezit van de staat en werd in 1810 bestemd als ambtswoning voor de minister-president. Tot 1866 verplichtte de wet dat hij/zij hier ook officieel woonde, maar een pied-ŕ-terre in Hirdo werd toegestaan, om "de dagelijkse gang naar de parlementaire behuizing te bespoedigen en de ministeriële werkzaamheden te vergemakkelijken", zo stond het in de toelichting op de wet. In de praktijk heeft bijna geen enkele minister-president ooit in het landhuis aan de Trendon, Syl-s˙rtiy, echt gewoond. Sommigen brachten hier inderdaad hun vrije dagen door, sommigen brachten er hun vrouw en kinderen onder (om zelf met een maîtraisse de dagen en nachten in Hirdo te kunnen slijten), er was een minister-president die zijn hele schoonfamilie in Syl-s˙rtiy opsloot, en er is er ook een geweest die er een Ergynne-priester en een rivaliserende politicus heeft trachten te vermoorden. Vanaf ca. 1944 heeft Syl-s˙rtiy voornamelijk een representatieve functie; hier vinden de meer informele ontmoetingen tussen de minister-president en zijn/haar gasten plaats. Het is te vergelijken met het Catshuis in Nederland. In het kader van de "bestuurlijke transparantie" (in Nederland bekend onder de term "openbaarheid van bestuur") opent Syl-s˙rtiy soms ook zijn deuren voor het gewone volk: in groepsverband zijn het landhuis en de prachtige tuin te bezoeken. Vooral het authentieke Franse meubilair en de vele kunstwerken geven aan deze ambtswoning een welhaast museale allure. Tosafôt˙s "Ef Pelcan" ur "Ef Flaming" • Nestin-mirra 9 (Ef Flaming), 11 (Ef Pelcan) • 4003-Amahagge De twee bedrijvenpanden "De Pelikaan" en "De Flamingo" liggen riant aan het water van de haven. Tosafôt˙s "Flâx", "Jutiy" ur "Henpe" • Flôxa-weg 1A-F (Flâx), 3A-F (Jutiy), 5A-E (Henpe) • 4002-Amahagge De drie bedrijvenpanden "Vlas", "Jute" en "Hennep" vormen het begin van een grootschalige ontwikkeling van het bedrijven- en industrieterein Kanol-areű aan de zuidoostelijk rand van Amahagge. Het terrein is goed bereikbaar vanaf de autowegen en het Amahagge-kanol, maar een goede spoorverbinding ontbreekt vooralsnog (anno 2010). Trip-sentrym (Tramcentrum) • Trip-gara-lirrotiy • 3000-Hirdo Deel van een oude tramremise, nu ingericht als markthal. De overkapping met zijn gietijzeren zuilen en smeedijzeren ornamenten uit ca. 1890 is heel bijzonder, en de marktkramen bieden een keur aan verse producten, vooral vlees, vis, groente, kruiden en bloemen. Zampôr-huflif (Volksgebouw) • Harboembo-lirrotiy 8-10 • 3000-Hirdo • Tf (010) 2147316 (receptie) Multifunctioneel gebouw van 18 verdiepingen in het hart van het centrum. Op de begane grond en de 1e verdieping zijn informatiebalies en kantoortjes van allerlei organisaties, zoals toeristische organisaties (SEQU en źKIS), diverse banken en onderwijsinstellingen. Op de 6e verdieping is een tentoonstellings- en informatieruimte van de gemeente Hirdo, en op de bovenste verdieping is een café-restaurant. De overige etages worden door "gewone" kantoren ingenomen. (DOM 211) Zutter-kaltân (Zuidpoort) Het zuidelijke poortgebouw in de stadsmuur rondom Sinto-Alycro-Poniy. Hier begint de beroemde takkenweg door het Blizerű-moeras.

TOP	© De Twee Hanen v.o.f. • Kimswerd • The Netherlands